Bệnh Sốt Xuất Huyết

Sốt xuất huyết là bệnh do muỗi truyền, có ở hơn 100 quốc gia trên thế giới với dịch xảy chủ yếu tại khu vực Đông Nam Á, châu Mỹ và Tây Thái Bình Dương.

Có bốn tuýp vi rút dengue gây ra sốt xuất huyết (DF) và sốt xuất huyết thể nặng (DHF) –dạng nghiêm trọng hơn và có thể dẫn đến tử vong. SXH đặt ra gánh nặng bệnh tật toàn cầu lớnvới 2,5 tỷ người có nguy cơ mắc bệnh – chiếm 40% dân số thế giới. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hàng năm có từ 50 đến 100 triệu ca mắc SXH.

SXH đã trở thành một căn bệnh phổ biến ở vùng nhiệt đới do sự phát triển của việc vận chuyển mua bán bằng đường biển trong suốt thế kỷ 18. Vào năm 1905, trong một trận dịch SXH lớn ở Brisbane (Queensland, Úc), bác sĩ địa phương Thomas Bancroft là người đầu tiên đã phát hiện và chứng minh được muỗi Vằn - Aedes aegypti là véc tơ truyền bệnh SXH. SXH sau đó lan sang khu vực Đông Nam Á trong suốt Thế chiến thứ II. Việc triển khai quân đội trong chiến tranh đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tuýp vi rút dengue khác nhau lây lan trên toàn khu vực, dẫn đến sự xuất hiện của sự lưu hành đồng thời các tuýp vi rút dengue trong cộng đồng. Đây là yếu tố chính dẫn đến sự bùng phát dịch SXH ở Philippine và Thái Lan trong những năm 1950. Vào khoảng những năm 1970, dịch sốt xuất huyết thường xuyên xảy ra khắp vùng Đông Nam Á.

Trong những thập niên gần đây, dịch sốt xuất huyết đã xuất hiện trở lại trên khắp thế giới. Có nhiều tác nhân dẫn đến sự bùng phát dịch bệnh trên diện rộng, nhưng rõ ràng nhất là việc gia tăng dân số nhanh chóng, đô thị hoá và phát triển ngành du lịch hàng không quốc tế dẫn đến việc gia tăng nhanh chóng tỷ lệ mắc SXH. Việc gia tăng dân số nhanh nhưng quy hoạch đô thị kém đã dẫn đến tình trạng nhà ở không đạt tiêu chuẩn, hệ thống quản lý chất thải và hệ thống cấp nước không phù hợp, kết quả là việc dự trữ nước uống và các nguồn nước thải đô thị khác (ví dụ như trong lốp xe cũ, rác thải) tạo môi trường sống thuận lợi cho lăng quăng và muỗi Vằn - Aedes aegypti - véc tơ chính truyền bệnh SXH. Loài muỗi Vằn thích nghi với môi trường sống này và lây truyền SXH ra các vùng đô thị khác. Việc phát triển ngành du lịch hàng không đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc lan truyền các chủng và tuýp vi rút SXH giữa các vùng, làm tăng sự lưu hành của nhiều tuýp vi rút dengue và tăng nguy cơ mắc SXH.

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vắc xin để chữa và phòng bệnh SXH. Do vậy, giám sát véctơ và giám sát ca bệnh là biện pháp duy nhất trong phòng chống SXH. Tuy nhiên, các chương trình giám soát véc tơ hiện nay phụ thuộc nhiều vào việc sử dụng hóa chất. Chi phí cho các chương trình này rất tốn kém và cần phải cân nhắc tác động đến môi trường nếu áp dụng trên diện rộng.

Để biết thêm thông tin về các hoạt động nghiên cứu và tình hình SXH mới nhất, xin vui lòng tham khảo các trang web tại các đường dẫn sau đây:

Để biết thêm thông tin về SXH, vui lòng truy cập đến các đường dẫn sau:
www.cdc.gov/ncidod/dvbid/dengue/
www.who.int/topics/dengue/en/
www.who.int/mediacentre/factsheets/fs117/en/
www.who.int/tdr/diseases/dengue/
www.health.qld.gov.au/dengue/